Κρίση ηθικών αξιών.

Ο άνθρωπος και η ηθική

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ , αν αυτό που όλοι έχουμε στο νου μας ως ηθικές αξίες είναι υπαρκτό στην πραγματικότητα; Τι είναι τέλος πάντων οι “ηθικές αξίες”, για τις οποίες γίνεται τόση συζήτηση; Μάλλον κάποιος αρχαίος φιλόσοφος που φαίνεται να είχε μεγάλο οίστρο τις εφηύρε και μάλιστα είμαστε όλοι τώρα αναγκασμένοι να μπούμε στον κόπο να τις κατανοήσουμε και να τις κάνουμε μέρος της καθημερινής μας ζωής ή μήπως όχι;

 

Επιτρέψτε μου αγαπητοί αναγνώστες να σας ταξιδέψω λίγο σε εποχές δοξασμένες για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Εποχές που έζησαν προσωπικότητες που άφησαν το στίγμα τους και τη φιλοσοφική τους κληρονομιά. Μα φυσικά και αναφέρομαι στην αρχαία Ελλάδα και στην περίοδο που διαβίωσαν δύο ξακουστές μορφές της φιλοσοφίας, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης. Αδιαμφισβήτητα, όλοι είσαστε γνώστες των δύο αυτών φιλοσόφων. Αλλά , για να τους γνωρίσουμε λίγο καλύτερα, ας διεισδύσουμε για μία στιγμή στο προσωπικό τους έργο και ας μιλήσουμε σε ένα πρώτο στάδιο για τις λεγόμενες ‘’αρετές’’, που ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης διακήρυτταν με τις διδασκαλίες τους.

 

Ο Αριστοτέλης, διατύπωσε την αρετή ως ‘’έξη της ψυχής σχετική με την εκλογή , βρισκόμενη στο μέσο και προσδιοριζόμενη από το λόγο και τον τρόπο που ο φρόνιμος θα μπορούσε να ορίσει’’. Και επειδή δεν είμαστε όλοι ρήτορες, επιτρέψτε μου να απλοποιήσω λίγο την πρόταση που ειπώθηκε. Με την ‘’έξη’’, ο φιλόσοφος, κάνει αναφορά στη συνήθεια, δηλαδή στη μάθηση. Στην άσκηση, με άλλα λόγια, της ψυχής του ανθρώπου για την επίτευξη της καλοσύνης. Η καλοσύνη, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, υπάρχει στο δυναμικό και επέρχεται σταδιακά , μέσα από τη βελτίωση του χαρακτήρα και της προσωπικότητας του ανθρώπου.

     Και ίσως μέχρι τώρα, έχετε αναρωτηθεί, εάν όλα εκείνα που δίδαξαν οι  δύο φιλόσοφοι είναι ‘’άρτζι μπούρτζι και λουλάς’’ ή ενέχουν κάποια βάση.

     Ας αναλογιστούμε τι συμβαίνει στην καθημερινή ζωή. Ακούμε συχνά γεγονότα για ανθρώπους που ασκούν σωματική και ψυχολογική βία ο ένας στον άλλο, πράξεις ανθρώπων που στοχοποιούν άλλους με δολοφονικούς σκοπούς, σχέσεις ερωτικές και φιλικές που διαλύονται σε ριπή ανέμου, ανθρώπους να βγάζουν το ‘’χειρότερο εαυτό τους’’ απέναντι σε άλλους και προσπαθούν να επιβληθούν στους πιο αδύναμους.

Εάν ,ωστόσο, η καλοσύνη , είναι συστατικό της ευτυχίας, τότε γιατί παρεκκλίνουμε από αυτή; Ζούμε σε ένα κόσμο, όπου η έννοια της καλοσύνης είναι παρεξηγημένη και θυματοποιημένη. Αποδίδουμε καλό για να λάβουμε καλό. Διαφορετικά , αρκούμαστε μόνο σε μια τυπική ένδειξη καλοσύνης προς τους άλλους , μόνο και μόνο για να αποποιηθούμε την ευθύνη τού να βάλουμε ένα ακόμα λιθαράκι αναρχίας στη ‘’ζούγκλα’’ που κατοικούμε εδώ και χρόνια. Ακόμα κι όταν προσπαθούμε να αποδώσουμε καλοσύνη, χωρίς να επιζητάμε ανταλλάγματα, θα φανεί ύποπτο προς τους άλλους και θα θεωρηθούμε ‘’θύματα’’ ή απλά καλοπροαίρετοι έχοντας ,ωστόσο, στόχο κάποιο κέρδος.

Ας μη μολύνουμε άλλο την ψυχή μας με διχόνοιες και μίση. Ας κάνουμε μια καλή πράξη και ας επιτρέψουμε στη γενναιοδωρία και την καλοσύνη να θριαμβεύσουν. Είμαστε πλάσματα που αποτελούν δεξαμενή καλοσύνης και όχι αγρίμια που καταφεύγουν στη βία για την επικράτηση του ισχυρότερου.

Φυσικά είναι ακατόρθωτο να πλάσουμε έναν κόσμο ‘’αγγελικά φτιαγμένο’’, αλλά τουλάχιστον ας προσπαθήσουμε ο καθένας προσωπικά, να αρχίσει να σκέφτεται συλλογικά στο ‘’εμείς’’ και να παραμερίσει ατομικά  το ‘’εγώ’’.

 

By  Μαριάνθη Σκάρπα

Posted by InfinityGreeceBloggers